Wznowienie uprawnień SEP: nalot, lot z instruktorem i terminy

Licencja jest bezterminowa, uprawnienie nie

To najczęstsze nieporozumienie wśród świeżo upieczonych pilotów. Licencja PPL(A) wydana przez ULC nie ma daty ważności. Data, która realnie decyduje o tym, czy wolno ci wystartować, siedzi w tabeli uprawnień na ostatniej stronie licencji, przy wpisie SEP(land).

Uprawnienie na klasę samolotów jednosilnikowych tłokowych lądowych jest ważne 24 miesiące. Po tej dacie licencja nadal istnieje, ale nie masz ważnego uprawnienia na klasę. Do tego dochodzi orzeczenie lotniczo-lekarskie z własną datą i wymóg trzech startów i lądowań w ostatnich 90 dniach, jeśli chcesz zabrać kogokolwiek na pokład. Trzy niezależne zegary i trzy różne daty.

Przedłużenie a wznowienie: dwa różne słowa

Przedłużenie (revalidation) to czynność wykonana zanim uprawnienie wygaśnie. Wznowienie (renewal) to procedura po dacie wygaśnięcia. Różnica jest kosztowna: przedłużenie to zwykle jeden lot i wizyta u instruktora, wznowienie to szkolenie odświeżające w ATO lub DTO plus kontrola umiejętności z egzaminatorem. Przekroczenie daty o jeden dzień przenosi cię z pierwszej ścieżki na drugą.

Wymagania do przedłużenia w okresie ważności

Podstawą jest przepis FCL.740.A rozporządzenia (UE) nr 1178/2011. Dla klasy jednosilnikowej tłokowej lądowej masz dwie drogi.

Droga pierwsza, bez egzaminatora: w ciągu 12 miesięcy poprzedzających datę wygaśnięcia wykonujesz co najmniej 12 godzin lotu na tej klasie, w tym co najmniej 6 godzin jako pilot dowódca, co najmniej 12 startów i lądowań oraz szkolenie odświeżające w wymiarze co najmniej 1 godziny czasu lotu z instruktorem FI lub CRI.

Droga druga: w ciągu 3 miesięcy poprzedzających datę wygaśnięcia zdajesz kontrolę umiejętności z egzaminatorem. To rozwiązanie dla kogoś, kto nie wylatał wymaganego minimum albo wraca po długiej przerwie.

Brzmienie przepisu bywa nowelizowane, więc sprawdź aktualną wersję FCL.740 i FCL.740.A oraz komunikaty ULC. Mechanizm opisuje też pytanie o to, jakie warunki trzeba spełnić, aby wznowić ważność uprawnienia SEP(land).

Nalot: co się liczy, a co nie

Liczy się czas lotu na klasie SEP(land), zarówno jako pilot dowódca, jako uczeń-pilot pod nadzorem, jak i w locie z instruktorem. Z tej puli co najmniej 6 godzin musi być wykonane jako pilot dowódca.

Nie liczy się czas na innej klasie ani na innym typie. Godziny na samolocie wielosilnikowym, na motoszybowcu turystycznym czy na ultralekkim nie zasilają nalotu do SEP(land). Ta różnica zaskakuje pilotów, którzy latali dużo, ale nie na tym, na czym trzeba. Czas na symulatorze co do zasady też nie zastępuje tych godzin.

Starty i lądowania liczysz jako pilot lecący. Dwanaście operacji w 12 miesięcy to średnio jedna na miesiąc, więc realnym wąskim gardłem bywa nie nalot, tylko liczba lądowań, zwłaszcza u pilotów, którzy latają rzadko, ale za to długimi przelotami. Cztery przeloty po trzy godziny to 12 godzin nalotu i tylko 4 lądowania. Rachunek się nie zamyka.

Lot doszkalający z instruktorem

To co najmniej godzina czasu lotu z FI lub CRI w okresie 12 miesięcy przed wygaśnięciem. Nie jest to egzamin, choć w praktyce instruktor robi z ciebie użytek: przeciągnięcia, lot z małą prędkością, symulowana awaria silnika, lądowania z bocznym wiatrem.

Instruktor może odstąpić od tego lotu, jeżeli w okresie ważności zdałeś kontrolę umiejętności, egzamin praktyczny lub sprawdzian do innego uprawnienia czy licencji. Sprawdź tę furtkę, jeśli w międzyczasie robiłeś na przykład uprawnienie nocne.

Przed lotem odśwież procedury operacyjne, a jeśli od czasu egzaminu minęły lata, przejrzyj też prawo lotnicze. Zmieniło się więcej, niż pamiętasz, zwłaszcza w zakresie przestrzeni i wymagań sprzętowych.

Uprawnienie już wygasło: co dalej

Po dacie wygaśnięcia nie wolno wykonywać lotów w oparciu o to uprawnienie, także samodzielnych lotów szkolnych "dla wprawy". Procedura wznowienia wygląda tak:

Zgłaszasz się do organizacji szkolenia (ATO albo DTO). Organizacja ocenia, ile czasu minęło od wygaśnięcia, ile masz nalotu ogółem i kiedy ostatnio latałeś, a na tej podstawie ustala zakres szkolenia odświeżającego. Przy kilku miesiącach zwłoki bywa to jeden lub dwa loty, przy kilku latach przerwy program rośnie do kilkunastu godzin z teorią.

Po zakończeniu szkolenia zdajesz kontrolę umiejętności z egzaminatorem. Dopiero po niej uprawnienie zostaje wznowione i wpisane z nową datą. Nie licz na to, że instruktor "podpisze" cokolwiek bez egzaminatora, bo przy wznowieniu nie ma takiej drogi.

Koszt całości to zwykle od 2000 do 6000 zł, zależnie od zakresu szkolenia, stawki za samolot i honorarium egzaminatora. Kwoty mocno różnią się między ośrodkami, regionami i latami, więc potwierdź je w wybranej organizacji.

Terminy, o których się zapomina

Orzeczenie lotniczo-lekarskie klasy 2 ma okres ważności zależny od wieku, więc data przesuwa się w trakcie kariery i zwykle skraca po czterdziestce i po pięćdziesiątce. Bez ważnego orzeczenia lot jest niedozwolony, nawet jeśli uprawnienie SEP jest ważne jeszcze rok. Zasadę opisuje pytanie o to, jakie orzeczenie lotniczo-lekarskie jest wymagane do korzystania z uprawnień, a szczegóły procedury znajdziesz w tekście o orzeczeniu lotniczo-lekarskim klasy 2.

Bieżąca praktyka do przewozu pasażerów to trzy starty i lądowania w ciągu poprzedzających 90 dni, wykonane jako pilot lecący na statku powietrznym tej samej klasy lub typu. Ten termin biegnie niezależnie od uprawnienia i wygasa najszybciej ze wszystkich. Warunek precyzuje pytanie o to, jaki warunek dotyczący ostatnich lotów musi spełnić pilot, aby zabrać pasażerów.

Po stronie samolotu jest jeszcze przegląd zdatności do lotu i wydane po nim poświadczenie ARC, zwykle ważne 12 miesięcy, oraz ubezpieczenie OC posiadacza. Jeśli latasz na cudzej maszynie, przed lotem i tak odpowiadasz za sprawdzenie tych dokumentów. Podstawy tłumaczy pytanie o to, czym jest poświadczenie przeglądu zdatności do lotu ARC.

Kalendarz pilota na cały rok

Ustaw w telefonie cztery przypomnienia i przestaniesz mieć problem.

Dwanaście miesięcy przed wygaśnięciem uprawnienia: sprawdź, ile masz nalotu na klasie i ile lądowań. To moment startu okna, w którym liczą się godziny do przedłużenia.

Sześć miesięcy przed: policz brakujące godziny i lądowania, rozpisz je na konkretne weekendy. Jeśli brakuje więcej niż 6 godzin, rozważ od razu wariant z kontrolą umiejętności, bo bywa tańszy niż nadrabianie nalotu na siłę.

Trzy miesiące przed: umów lot doszkalający z instruktorem. Instruktorzy w sezonie mają zapełnione kalendarze, a kwiecień i maj to najgorszy moment na szukanie terminu.

Miesiąc przed: dokumenty. Wpis do licencji, aktualność orzeczenia, opłacone ubezpieczenie, ważność ARC maszyny, którą zwykle latasz.

Osobno, co 90 dni: trzy lądowania, jeśli planujesz kogokolwiek zabierać. Najtaniej robi się je przy okazji lotu, który i tak wykonujesz.

Jeśli dopiero kończysz szkolenie i planujesz budżet na kolejne lata, przeczytaj też tekst o tym, ile kosztuje latanie po licencji. Rachunek za utrzymanie uprawnień jest inny dla licencji PPL(A) i dla licencji LAPL(A), a jeszcze inny przy świadectwie kwalifikacji na ultralekkie, gdzie zasady utrzymania biegłości są odrębne i regulowane krajowo.

Sprawdź się

Trzy pytania z bazy dotyczące dokładnie tych warunków, które decydują o legalności twojego kolejnego lotu.

• Jakie warunki trzeba spełnić, aby wznowić ważność uprawnienia SEP(land)?
• Jakie orzeczenie lotniczo-lekarskie jest wymagane do korzystania z uprawnień?
• Czym jest poświadczenie przeglądu zdatności do lotu ARC?