Egzamin na drona A1/A3 - jak zdać za pierwszym razem

Zanim podejdziesz do egzaminu

Kolejność jest ustalona i nie da się jej przeskoczyć:

1. Rejestracja operatora. Obowiązek dotyczy każdego, kto eksploatuje bezzałogowca o masie startowej co najmniej 250 g albo wyposażonego w czujnik zdolny rejestrować dane osobowe, czyli praktycznie każdego drona z kamerą. Numer operatora umieszcza się potem na sprzęcie.
2. Szkolenie online. Materiał udostępniany jest na platformie ULC.
3. Egzamin. Test rozwiązujesz online, po zalogowaniu na swoje konto.

Minimalny wiek pilota bezzałogowca w kategorii otwartej to 16 lat, z wyjątkami przewidzianymi przepisami, między innymi dla działania pod bezpośrednim nadzorem osoby spełniającej wymagania.

Format egzaminu

Test liczy 40 pytań wielokrotnego wyboru, a na jego rozwiązanie masz 30 minut. Do zaliczenia potrzeba 75 procent poprawnych odpowiedzi, czyli 30 trafień. Wychodzi średnio 45 sekund na pytanie, a do wcześniejszych pytań nie da się wrócić.

To ostatnie zaskakuje najczęściej. Nie ma sensu zostawiać pytania "na potem" - trzeba odpowiedzieć od razu, choćby przez odrzucenie wariantów oczywiście błędnych.

Po zdaniu otrzymujesz potwierdzenie kompetencji ważne 5 lat.

Co obejmuje zakres

Program jest szerszy, niż wielu się spodziewa, i nie ogranicza się do zasad latania:

• bezpieczeństwo lotnicze,
• ograniczenia przestrzeni powietrznej,
• przepisy lotnicze,
• ograniczenia możliwości człowieka,
• procedury operacyjne,
• ogólna wiedza o systemach bezzałogowych,
• ochrona prywatności i danych osobowych,
• ubezpieczenia,
• ochrona przed dostępem osób niepowołanych.

Pytania z prywatności, ubezpieczeń i ochrony bywają traktowane po macoszemu, a stanowią realną część testu.

Podkategorie A1 i A3 - co je różni

A1 to loty w pobliżu ludzi. Bezzałogowcem klasy C0, czyli o masie startowej poniżej 250 g, wolno latać także tam, gdzie znajdują się osoby postronne, choć należy unikać przelatywania nad nimi bez potrzeby. Klasa C1, do 900 g, nie pozwala już na loty nad osobami postronnymi, choć krótkotrwały przelot jest tolerowany.

A3 to loty z dala od ludzi: w obszarze, gdzie w zasadnym przekonaniu pilota nie zostaną narażone osoby postronne, i co najmniej 150 m od terenów mieszkalnych, użytkowych, przemysłowych i rekreacyjnych.

W obu podkategoriach obowiązuje bezwzględny zakaz lotów nad zgromadzeniami osób.

Reguły, które wracają w pytaniach

• 120 m - maksymalna wysokość, liczona od najbliższego punktu powierzchni ziemi, a nie od miejsca startu ani od poziomu morza. Lecąc wzdłuż wznoszącego się zbocza trzeba wznosić się razem z terenem.
• 25 kg - maksymalna masa startowa w kategorii otwartej.
• VLOS - stały kontakt wzrokowy z bezzałogowcem bez przyrządów optycznych. Obraz z kamery tego nie zastępuje. Lot w okularach FPV wymaga obserwatora.
• Jeden bezzałogowiec na raz - w kategorii otwartej pilot nie może sterować więcej niż jednym systemem jednocześnie.
• Brak zrzutów i materiałów niebezpiecznych - w kategorii otwartej nie wolno przewozić materiałów niebezpiecznych ani zrzucać jakichkolwiek przedmiotów.

Strefy geograficzne

To obszar, na którym najczęściej wykłada się osoba latająca hobbystycznie. Zgoda właściciela gruntu nie ma tu nic do rzeczy: ograniczenia dotyczą przestrzeni powietrznej, a nie własności ziemi. Ogród położony w strefie kontrolowanej lotniska podlega tym samym zasadom co każdy inny teren.

W Polsce strefy sprawdza się i loty zgłasza w systemie PansaUTM, dostępnym między innymi przez aplikację DroneRadar. Sprawdzenie przed każdym lotem jest obowiązkiem pilota, także dlatego, że ograniczenia czasowe potrafią pojawić się z krótkim wyprzedzeniem.

Co dalej po A1/A3

Jeżeli chcesz latać bliżej osób postronnych i cięższym sprzętem, potrzebujesz certyfikatu A2. Ścieżka obejmuje zaliczone szkolenie A1/A3, samodzielne szkolenie praktyczne potwierdzone deklaracją oraz dodatkowy egzamin teoretyczny. Zdanie A2 przedłuża przy okazji ważność uprawnień A1/A3.

Operacje wykraczające poza kategorię otwartą to kategoria szczególna. Uwaga na zmianę stanu prawnego: krajowe scenariusze NSTS przestały obowiązywać z końcem 2025 roku, a uproszczoną ścieżką są teraz europejskie scenariusze STS-01 i STS-02.

Najczęstszy błąd zdających

Uczenie się wyłącznie zasad latania i pominięcie części prawnej. Pytania o rejestrację operatora, o ubezpieczenie, o RODO przy nagrywaniu obrazu i o odpowiedzialność za szkody pojawiają się regularnie, a są to zagadnienia, których nie da się wydedukować z doświadczenia za sterami.