Ubezpieczenie OC drona: kiedy jest obowiązkowe, a kiedy nie

Kiedy OC jest obowiązkowe z mocy prawa

Zacznijmy od zdania, którego nie przeczytasz na stronie brokera: przy typowym dronie konsumenckim używanym rekreacyjnie obowiązek ubezpieczenia najczęściej nie wynika wprost z przepisów. To nie znaczy, że polisa jest bez sensu, ale znaczy, że nie latasz nielegalnie bez niej.

Obowiązek pojawia się w trzech sytuacjach. Pierwsza to sprzęt o maksymalnej masie startowej 20 kg lub większej, objęty wymogami rozporządzenia (WE) 785/2004. Druga to operacje w kategorii szczególnej: przy zezwoleniu na operację oraz przy oświadczeniu o operacji w scenariuszu STS-01 lub STS-02 potwierdzenie ubezpieczenia jest elementem dokumentacji. Trzecia to wymóg umowny, czyli zamawiający, który po prostu żąda polisy, i jest to dziś najczęstszy realny powód jej kupowania.

Formularz rejestracji operatora na drony.gov.pl pyta o numer polisy, ale pole wypełnia się tylko wtedy, gdy ubezpieczenie jest wymagane. Kto w ogóle podlega rejestracji, opisuje rozdział o przepisach lotniczych.

Rozporządzenie 785/2004 a drony poniżej 20 kg

Rozporządzenie (WE) 785/2004 ustala minimalne sumy gwarancyjne dla przewoźników i operatorów statków powietrznych, a jego progi opisane są masą startową. Modele latające o masie poniżej 20 kg zostały z zakresu tego aktu wyłączone i to jest źródło całego zamieszania wokół dronów.

Dla sprzętu poniżej 20 kg unijny obowiązek ubezpieczenia nie działa więc wprost, a państwa członkowskie mogą ustanawiać własne wymagania. Zanim uznasz sprawę za zamkniętą, sprawdź trzy rzeczy: aktualne komunikaty Prezesa ULC, wymagania dla kategorii, w której operujesz, oraz treść umowy ze zleceniodawcą. Sumy gwarancyjne wyrażone są w SDR, więc kwota w złotych zmienia się razem z kursem.

Nie przenoś tu skrótu myślowego z motoryzacji. OC komunikacyjne jest obowiązkowe dla każdego pojazdu, OC lotnicze dla dronów powszechnie obowiązkowe nie jest, a mimo to odpowiedzialność za szkodę ciąży na tobie w pełnej wysokości.

Lot rekreacyjny a zarobkowy

Przepisy 2019/947 nie dzielą operacji na hobbystyczne i komercyjne. Kategoria zależy od ryzyka, nie od faktury, więc lot za wynagrodzenie i lot dla przyjemności mogą należeć do tej samej podkategorii.

Przy ubezpieczeniu podział wraca, ale z innej strony: przez treść umowy z ubezpieczycielem. Wiele tanich polis zawiera wyłączenie dla działalności zarobkowej. Jeżeli kupisz OC jako hobbysta, a potem wykonasz płatną inwentaryzację dachu, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty, powołując się właśnie na to wyłączenie. Sprawdzenie zakresu zajmuje pięć minut i decyduje o tym, czy polisa w ogóle działa.

W podkategorii A2 pracujesz bliżej ludzi, a więc bliżej szkody. Przy zleceniach w terenie zabudowanym certyfikat kompetencji A2 i polisa dopasowana do działalności to jeden pakiet decyzji, nie dwie osobne sprawy.

Co polisa realnie pokrywa, a czego nie

OC pokrywa szkody wyrządzone osobom trzecim: uszkodzenie cudzego mienia, uszczerbek na zdrowiu, w skrajnych przypadkach roszczenia rodziny poszkodowanego. Typowe zdarzenia to zbity dach szklarni, porysowana maska samochodu, uraz oka po kontakcie ze śmigłem.

Poza zakresem zostaje zwykle: szkoda w twoim własnym sprzęcie, szkoda wyrządzona umyślnie, lot niezgodny z przepisami, lot pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, wlot do strefy bez wymaganej zgody oraz loty poza zakresem posiadanych uprawnień. To ostatnie boli najbardziej: pilot bez certyfikatu A2 latający w warunkach A2 traci ochronę dokładnie wtedy, gdy jej potrzebuje. Sytuacje graniczne, w których polisa milczy, a odpowiedzialność zostaje, zbiera rozdział o bezpieczeństwie i procedurach.

Ile to kosztuje

Rynek jest wąski, a składka zależy od sumy gwarancyjnej, masy sprzętu, charakteru operacji i liczby dronów. Rzędy wielkości wyglądają dziś tak: polisa roczna dla operatora rekreacyjnego z niską sumą gwarancyjną to kilkaset złotych, polisa komercyjna z sumą liczoną w setkach tysięcy złotych mieści się zwykle między kilkuset a około dwoma tysiącami złotych rocznie, a kategoria szczególna i loty BVLOS wyceniane są indywidualnie.

Porównuj cztery parametry, nie samą składkę: sumę gwarancyjną, zasięg terytorialny, listę wyłączeń i udział własny. Polisa o połowę tańsza z udziałem własnym rzędu kilku tysięcy złotych bywa w praktyce droższa. Sprawdź też, czy ochrona obejmuje wszystkie twoje drony, czy tylko wskazany numer seryjny.

Ubezpieczenie sprzętu to nie OC

Casco chroni twojego drona: utratę, upadek, zalanie, czasem zgubienie po locie poza zasięgiem. OC chroni cudze mienie i cudze zdrowie przed skutkami twoich działań. To dwa niezależne produkty i posiadanie jednego nie daje ochrony z drugiego.

Kolejność zakupu wynika z prostego rachunku. Dron konsumencki kosztuje kilka tysięcy złotych i to jest górna granica szkody własnej. Szkoda osobowa takiej granicy nie ma. Przy ograniczonym budżecie sensowniejsze jest więc OC. Gwarancja producenta nie zastępuje żadnego z tych produktów, bo nie obejmuje błędu pilota, a to on odpowiada za większość zdarzeń.

Kto odpowiada: operator czy pilot

Odpowiedzialność cywilna obciąża operatora systemu bezzałogowego, czyli podmiot organizujący operację, a w zakresie własnych działań także pilota. Zlecenie od klienta niczego nie przenosi, a zgodność lotu z przepisami nie wyłącza obowiązku naprawienia szkody.

Przekłada się to wprost na to, na kogo wystawiona jest polisa. Jeżeli operatorem jest spółka, to ona powinna być ubezpieczonym, a piloci objęci ochroną jako osoby wykonujące operacje na jej rzecz. Polisa wystawiona na prywatną osobę pilota nie ochroni firmy, która przyjęła zlecenie. Odwrotnie też: pisemne oświadczenie zamawiającego, że bierze odpowiedzialność na siebie, nie działa wobec poszkodowanego ani wobec organu nadzoru, a reguluje najwyżej rozliczenia między stronami umowy. Wątek rozwija rozdział o człowieku i prawie.

Co zrobić po szkodzie

Kolejność działań decyduje o tym, czy dostaniesz wypłatę.

1. Zadbaj o bezpieczeństwo: odsuń ludzi od miejsca upadku i zabezpiecz akumulator, a przy pożarze ogniwa litowo-polimerowego nie gaś wodą pod ciśnieniem.
2. Wezwij służby, jeżeli są ranni albo uszkodzono infrastrukturę. Przy poważnych zdarzeniach nie usuwaj niczego z miejsca.
3. Zabezpiecz dowody: zdjęcia, nagranie z drona, log lotu, dane pogodowe, potwierdzenie check-inu w PansaUTM.
4. Spisz dane poszkodowanego i świadków. Nie przyznawaj się do winy na miejscu, bo ocena odpowiedzialności należy do ubezpieczyciela.
5. Zgłoś szkodę ubezpieczycielowi w terminie wynikającym z umowy.
6. Zgłoś zdarzenie lotnicze, gdy doszło do wypadku, poważnego incydentu albo zagrożenia bezpieczeństwa. Zgłoszenia obowiązkowe przyjmuje ULC, wypadki i poważne incydenty bada PKBWL, a obowiązek powstaje z chwilą zdarzenia, nie po wezwaniu przez organ.

Najczęstszy błąd polega na skasowaniu nagrania w odruchu samoobrony. Materiał z drona równie często broni pilota, co go obciąża, a jego brak zawsze działa na niekorzyść zgłaszającego. Jak takie sytuacje wyglądają w pytaniach egzaminacyjnych, sprawdzisz na szkoleniu A1/A3 i w zakresie dostępów.

Sprawdź się

Trzy pytania z bazy powiązane z odpowiedzialnością i ubezpieczeniem.

• Kto ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez bezzałogowca?
• Kiedy istnieje obowiązek rejestracji operatora systemu bezzałogowego?
• Jakie warunki obowiązują w podkategorii A3?