Rejestracja operatora drona na drony.gov.pl krok po kroku

Kto musi się zarejestrować, a kto nie

Rejestracji podlega operator systemu bezzałogowego, gdy masa startowa drona wynosi 250 g lub więcej albo gdy sprzęt ma czujnik zdolny rejestrować dane osobowe, czyli w praktyce kamerę. Wynika to z art. 14 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/947. Wystarczy spełnienie jednego z dwóch warunków.

To dlatego dron ważący 249 g z kamerą także wymaga rejestracji. Próg masy zwalnia tylko sprzęt, który jednocześnie nie widzi. Modele bez kamery i poniżej 250 g rejestracji nie wymagają, ale jeżeli zamontujesz na takim modelu gogle FPV z kamerą, wracasz do obowiązku.

Charakter lotu nie ma tu żadnego znaczenia. Nie liczy się, czy latasz rekreacyjnie, czy za pieniądze, ani czy trzymasz drona nad własną działką. Wyjątek robi tylko sprzęt spełniający wymagania zabawki w rozumieniu odrębnej dyrektywy. Cała ta konstrukcja jest omówiona w rozdziale o przepisach lotniczych.

Operator a pilot: różnica, którą myli większość początkujących

Operator to osoba fizyczna lub prawna eksploatująca system bezzałogowy albo zamierzająca go eksploatować. Pilot to osoba, która faktycznie steruje. Rejestruje się operator, a nie dron i nie pilot.

W lotach hobbystycznych obie role zwykle się pokrywają i stąd bierze się złudzenie, że to jedno i to samo. Rozjeżdżają się natychmiast, gdy w grę wchodzi firma. Jeżeli sprzęt należy do spółki, operatorem jest spółka i to ona ma numer operatora, a zatrudnieni piloci używają jej numeru na dronach. Odwrotnie: prywatny dron pracownika użyty do zlecenia nadal ma numer operatora tej osoby, chyba że strony ułożą to inaczej.

Praktyczna konsekwencja jest taka, że jeden operator rejestruje się raz, niezależnie od liczby dronów w hangarze. Nie ma czegoś takiego jak rejestracja pojedynczego egzemplarza w kategorii otwartej. Numer operatora dostajesz jeden i naklejasz go na każdy sprzęt.

Co przygotować przed rozpoczęciem

Rejestrację prowadzi Urząd Lotnictwa Cywilnego przez portal drony.gov.pl. Zanim usiądziesz do formularza, miej pod ręką:

• środek uwierzytelnienia: profil zaufany, e-dowód albo bankowość elektroniczną w ramach węzła krajowego,
• dane osobowe albo dane firmy razem z numerem KRS lub NIP, jeżeli operatorem jest podmiot,
• adres do korespondencji i aktywny adres e-mail, na który przyjdzie potwierdzenie,
• numer telefonu,
• numer polisy OC, jeżeli ubezpieczenie jest w twoim przypadku wymagane,
• dane osoby wyznaczonej do kontaktu, gdy rejestruje się firma.

Minimalny wiek operatora to 18 lat, przy czym za osobę młodszą rejestruje się rodzic lub opiekun. Nie należy tego mylić z minimalnym wiekiem pilota w kategorii otwartej, który wynosi 16 lat, a przy nadzorze doświadczonego pilota albo przy zabawce klasy C0 bywa niższy.

Rejestracja krok po kroku

1. Wejdź na drony.gov.pl i wybierz logowanie przez węzeł krajowy. System sam przekieruje cię do wybranego środka uwierzytelnienia.
2. Wskaż, czy rejestrujesz się jako osoba fizyczna, czy jako podmiot. Zmiana tej decyzji później oznacza osobne konto i osobny numer, więc firmy powinny wybrać podmiot od razu.
3. Uzupełnij dane kontaktowe i oświadczenia. Formularz pyta między innymi o świadomość obowiązków operatora.
4. Wskaż, czy posiadasz ubezpieczenie OC, i podaj numer polisy, gdy jest wymagane.
5. Zatwierdź wniosek. Numer operatora UAS nadawany jest zwykle od razu, a potwierdzenie trafia na wskazany adres e-mail.
6. Zapisz numer w bezpiecznym miejscu. Będzie ci potrzebny przy zgłoszeniach lotu i przy konfiguracji zdalnej identyfikacji.

Rejestracja operatora jest odrębna od kompetencji pilota. To dwie ścieżki, które łatwo pomylić: numer operatora dostajesz w rejestrze ULC, a uprawnienia do lotów zdobywasz na darmowym szkoleniu i egzaminie A1/A3, gdzie egzamin obejmuje 40 pytań online z progiem 75 procent, a uzyskany dokument ważny jest 5 lat. Zanim wykupisz dostęp, możesz sprawdzić poziom pytań w darmowym wprowadzeniu.

Numer operatora: gdzie go nakleić i jak wgrać do zdalnej identyfikacji

Numer operatora umieszcza się na każdym bezzałogowcu, którym wykonujesz operacje. Ma być czytelny, trwały i widoczny bez rozkręcania sprzętu, a jeżeli konstrukcja nie daje takiej możliwości, dopuszcza się umieszczenie go w komorze akumulatora, o ile dostęp nie wymaga narzędzi. Naklejka na akumulatorze to typowy błąd: akumulatory się wymienia, a numer ma być na dronie.

Druga część obowiązku dotyczy zdalnej identyfikacji bezpośredniej. Sprzęt objęty tym wymogiem nadaje w trakcie lotu numer operatora, numer seryjny drona, pozycję i wysokość drona oraz pozycję pilota. Numer trzeba tam wpisać ręcznie, zwykle w aplikacji producenta w ustawieniach bezpieczeństwa albo zgodności. Sam napis na kadłubie tego nie zastępuje, bo to transmisja radiowa w czasie rzeczywistym, a nie oznakowanie.

Wpisując numer, przepisz go dokładnie w formie z rejestru, razem z trzyznakowym kodem weryfikacyjnym tam, gdzie system o niego prosi. Literówka w tym miejscu daje efekt gorszy niż brak wpisu, bo transmitowany jest cudzy albo nieistniejący identyfikator. Techniczne tło zdalnej identyfikacji i klas C0 do C6 opisuje rozdział o budowie i wyposażeniu systemów bezzałogowych.

Ważność, zmiany danych i przedłużenie

Wpis operatora nie jest bezterminowy. W polskim rejestrze obowiązuje okres ważności, po którym wpis trzeba odnowić, a przypomnienie przychodzi na adres e-mail podany przy rejestracji. Dokładny termin swojego wpisu odczytasz w koncie na drony.gov.pl i to jest jedyne wiarygodne źródło, bo daty liczą się indywidualnie od dnia rejestracji.

Odnowienie jest prostsze niż pierwsza rejestracja: logujesz się, potwierdzasz aktualność danych i zatwierdzasz. Numer operatora pozostaje ten sam, więc nie trzeba wymieniać naklejek ani zmieniać wpisu w zdalnej identyfikacji.

Zmiana danych działa podobnie i jest obowiązkowa. Przeprowadzka, zmiana adresu e-mail, zmiana formy prawnej firmy, nowa polisa: wszystko to aktualizuje się w koncie. Nieaktualny adres to najczęstsza przyczyna przeoczenia terminu odnowienia, a wpis wygasły oznacza loty bez ważnej rejestracji.

Rejestracja w innym państwie UE

Operator rejestruje się w jednym państwie członkowskim, w którym ma miejsce zamieszkania, a w przypadku firmy główne miejsce prowadzenia działalności. Nie rejestrujesz się osobno w każdym kraju, do którego jedziesz latać, i nie wolno mieć wpisów w dwóch rejestrach naraz.

Polski numer operatora działa w całej Unii. Lecąc z dronem do Czech czy Niemiec, zabierasz swój numer i swój dokument kompetencji, ale strefy geograficzne sprawdzasz w systemie państwa docelowego, bo każde publikuje własne. To samo dotyczy warunków lokalnych, na przykład ograniczeń w parkach narodowych.

Odwrotna sytuacja: obcokrajowiec mieszkający w Polsce rejestruje się w polskim rejestrze. Kryterium jest miejsce zamieszkania, nie obywatelstwo.

Najczęstsze problemy i co z nimi zrobić

Logowanie przez profil zaufany kończy się błędem. Najczęściej pomaga inna przeglądarka, tryb prywatny albo wyłączenie blokad skryptów, bo węzeł krajowy przekierowuje kilka razy i rozszerzenia potrafią ten łańcuch przerwać.

Potwierdzenie nie przyszło na e-mail. Zanim zarejestrujesz się drugi raz, sprawdź spam i zaloguj się na konto: numer operatora prawie zawsze już tam jest, a duplikat wpisu tworzy realny problem, bo prowadzi do dwóch numerów przypisanych do jednej osoby.

Firma zarejestrowana omyłkowo jako osoba fizyczna. Wpisu nie da się przekształcić kliknięciem, sprawę załatwia kontakt z ULC i wykreślenie błędnego wpisu, a nie założenie kolejnego konta obok.

Pytanie o polisę blokuje formularz. Ubezpieczenie OC nie jest wymagane w każdym przypadku, więc pole wypełnia się tylko wtedy, gdy obowiązek faktycznie na tobie ciąży. Kwestia odpowiedzialności za szkody jest szersza niż sama polisa i opisuje ją rozdział o człowieku i prawie.

Rejestracja jest gotowa, a lot i tak zostaje odrzucony w PansaUTM. To dwie różne rzeczy: rejestracja identyfikuje operatora, a zgłoszenie dotyczy pojedynczej operacji w konkretnej przestrzeni. Jeżeli ta część jest dla ciebie nowa, zacznij od zakresu materiału i cennika dostępów, a potem przećwicz pytania o strefach.

Sprawdź się

Trzy pytania z bazy, które dotyczą dokładnie tego zakresu.

• Kiedy istnieje obowiązek rejestracji operatora systemu bezzałogowego?
• Jaki jest minimalny wiek pilota bezzałogowca w kategorii otwartej w Polsce?
• Kto ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez bezzałogowca?